Niepaństwowy zasób archiwalny

W zbiorach archiwów mogą być przechowywane materiały, które stanowią własność państwa lub osób prywatnych czy instytucji. Są one klasyfikowane i ewidencjonowane według określonych zasad, które uwzględniają ich rodzaj czy przynależność do danej kategorii archiwów. Niepaństwowy zasób archiwalny to zbiór materiałów, które nie wchodzą w skład państwowych archiwów. Mogą więc należeć zarówno do osób fizycznych, jak i innych podmiotów.

Podział niepaństwowych zasobów archiwalnych

Oprócz klasyfikacji stosowanej podczas ewidencjonowania i przechowywania dokumentów, niepaństwowe zasoby archiwalne dzieli się na dwa rodzaje. Wśród nich wyodrębnia się zasoby ewidencjonowane i nieewidencjonowane. Różnią się one własnością i sposobem powstania. Do podmiotów, których wytworzone materiały wchodzą w skład niepaństwowych zasobów archiwalnych, zaliczają się m.in.:

  • partie polityczne,
  • kościoły i związki wyznaniowe,
  • związki zawodowe,
  • stowarzyszenia,
  • spółdzielnie,
  • fundacje,
  • organizacje,
  • banki,
  • uczelnie,
  • instytucje finansowe.

Ponadto niepaństwowe zasoby archiwalne mogą należeć do osób fizycznych lub ich prawnych następców. W przypadku, gdy ustanie działalność podmiotów, które zaliczają się do ewidencjonowanych niepaństwowych zasobów archiwalnych, własność materiałów przechodzi na archiwum. Są one wyłączone z obrotu i są chronione przez przepisy prawa.

 

Przechowywanie niepaństwowych zasobów archiwalnych musi być zgodne z obowiązującymi instrukcjami, które są wyszczególnione w zapisach ustawy.